ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC NHẬN THỨC TÌNH HUỐNG VÀ CHIA SẺ TẢI CÔNG VIỆC CỦA ĐỘI BUỒNG LÁI TRONG TÌNH HUỐNG KHẨN CẤP

Tóm tắt

Khi mật độ tàu tăng và sự phát triển ngày càng nhanh của các trang thiết bị hàng hải, thì yếu tố con người vẫn là nguyên nhân chủ yếu của tai nạn hàng hải. Trong các tình huống khẩn cấp, khả năng duy trì nhận thức tình huống và phân bổ linh hoạt tải công việc nhận thức của đội buồng lái đóng vai trò quyết định đối với hiệu quả xử lý sự cố. Thách thức này trở nên nghiêm trọng hơn khi xuất hiện xung đột vai trò, làm gián đoạn cấu trúc nhiệm vụ và yêu cầu sự phối hợp thích ứng giữa các thành viên. Nghiên cứu xây dựng các kịch bản mô phỏng khẩn cấp nhằm phân tích nhận thức, phối hợp và chia sẻ tải nhận thức trong điều kiện có xung đột vai trò. Ba thành viên với mức độ kinh nghiệm khác nhau, được thử nghiệm tại Phòng Mô phỏng Buồng lái – Trường Đại học Hàng hải Việt Nam. Phương pháp đánh giá đa phương thức tích hợp dữ liệu sinh lý, hành vi, giao tiếp, và câu hỏi nhận thức tình huống có cấu trúc. Kết quả đề xuất một cách tiếp cận định lượng để đánh giá nhận thức tình huống cá nhân và tập thể, đồng thời làm rõ cơ chế phân bổ tải công việc trong đội buồng lái, góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo BRM (Bridge Resource Management) trong môi trường áp lực cao. 

Abstract

With the increasing density of maritime traffic and the rapid advancement of onboard maritime technologies, human factors continue to be the primary cause of maritime accidents. In emergency situations, the ability of bridge teams to maintain situational awareness and to flexibly allocate cognitive workload plays a decisive role in ensuring effective incident management. These challenges become more critical when role conflict arises, disrupting established task structures and requiring adaptive coordination among team members. This study develops emergency simulation scenarios to examine perception, coordination, and cognitive workload sharing under conditions of role conflict. A three-member bridge team with varying levels of experience was tested at the Ship Bridge Simulation Center of Vietnam Maritime University. The research adopts a multimodal assessment framework integrating physiological, behavioral, communication-based data, and structured situation awareness queries. The findings propose a quantitative approach for evaluating both individual and team-level situation awareness, clarify mechanisms of cognitive workload distribution within bridge teams, and provide empirical insights to enhance Bridge Resource Management (BRM) training in high-pressure operational environments.

Keywords: Situation awareness, cognitive workload, role conflict, bridge resource management, maritime law.