ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG TUYẾN LUỒNG VẬN TẢI THỦY NỘI ĐỊA KHU VỰC PHÍA BẮC ĐẾN NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÀNH VẬN TẢI THỦY NỘI ĐỊA VIỆT NAM (ASSESSING THE IMPACT OF INLAND WATERWAY TRANSPORT ROUTES IN NORTHERN VIETNAM ON THE COMPETITIVENESS OF THE NATIONAL INLAND WATERWAY TRANSPORT INDUSTRY)

Nguyễn Thị Liên1, , Bùi Thanh Hải1
1 Khoa Kinh tế, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Việt Nam với đường bờ biển dài, có hệ thống sông ngòi phong phú, thuận lợi phát triển vận tải thủy nội địa, thể hiện rõ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng và sự tăng trưởng nền kinh tế của đất nước. Với ưu thế trong vận tải thủy nội địa là khả năng chuyên chở khối lượng lớn hàng hóa, chi phí thấp, giảm áp lực lên hạ tầng giao thông đường bộ, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, kinh tế vùng, tối ưu hóa chi phí vận tải cho các doanh nghiệp, giảm thiểu tác động môi trường, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Xuất phát từ thực tiễn, bài báo tập trung đánh giá ảnh hưởng của tuyến luồng vận tải thủy nội địa đến năng lực cạnh tranh của ngành vận tải thủy nội địa, giới hạn phạm vi khu vực phía Bắc Việt Nam, thông qua các yếu tố sau: Độ sâu luồng, bề rộng có tính đến bán kính cong của luồng, hệ thống báo hiệu đường thủy nội địa, khả năng kết nối và làm hàng với cảng, ứng dụng công nghệ trong quản lý tuyến luồng, cơ chế chính sách cho tuyến luồng.

Kết quả nghiên cứu được đánh giá mức tốt, với độ tin cậy cao, được thể hiện theo thang đo là 0.885>0.5, trên cơ sở bộ dữ liệu khảo sát theo mẫu thu được và ứng dụng hợp lý phần mềm tính toán SPSS 26.

Abstract

Vietnam, with its long coastline and dense river network, possesses favorable conditions for the development of inland waterway transport, which plays a vital role in the national supply chain and economic growth. The advantages of inland waterway transport include the capacity to carry large volumes of cargo at low cost, the alleviation of pressure on road transport infrastructure, the promotion of local and regional economic development, the optimization of transport costs for enterprises, the mitigation of environmental impacts, and the enhancement of firms’ competitiveness.

Based on practical considerations, this paper focuses on assessing the impact of inland waterway routes on the competitiveness of the inland waterway transport sector, with the scope limited to Northern Vietnam. The assessment is conducted through the following factors: channel depth; channel width and curvature radius; the inland waterway navigation aid system; connectivity and cargo-handling capacity at ports; the application of technology in route management; and policy and institutional mechanisms related to inland waterway routes.

The research results are evaluated at a good level with high reliability, as indicated by a measurement scale value of 0.885 (> 0.5). This assessment is based on collected survey data and the appropriate application of SPSS 26 statistical analysis software.

Keywords: Inland waterway transport routes, industry competitiveness, Northern Vietnam.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

[1] Nguyễn Thị Tuyết Mai (2016), Nghiên cứu các giải pháp phát triển bền vững vận tải thủy nội địa khu vực phía Bắc, Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Giao thông vận tải Hà Nội.
[2] Kasper J, Dariusz K (2016), Time and cost competitiveness of inland waterway transport in relation to alternative modes of transport for hinterland of the Szczecin-Świnoujscie port complex (case studies), Ekonomiczne Problemy Usług, Vol. 124, pp. 99-111.
[3] Nguyễn Cao Ý (2017), Vận tải đa phương thức trong hệ thống logistics thủy nội địa tại khu vực phía Bắc Việt Nam, Tạp chí Giao thông vận tải.
[4] Bùi Duy Linh (2018), Nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành logistic Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế, Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Ngoại thương.
[5] Đặng Công Xưởng (2020), Nghiên cứu các giải pháp phát triển vận tải thủy nội địa phục vụ giải tỏa hàng hóa qua cảng Hải Phòng, Đề tài khoa học công nghệ cấp thành phố, Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng.
[6] Trần Chí (2021), Vận tải đường thủy nội địa phía Bắc - Một xu hướng tất yếu, Hiệp hội Cảng biển Việt Nam.
[7] Ha, H. T., Pham, T. L., Mai, V. H., & Nguyen, V. H. (2023), The improvement model of navigational safety for inland waterway transport. Transactions on Maritime Science, Vol. 12(1).
[8] Trí Dũng (2024), Đầu tư hiệu quả giúp tăng năng lực vận tải thủy. Thời báo Tài chính Việt Nam.
[9] Bùi Thiên Thu (2025), Giải pháp nâng hiệu quả khai thác cảng biển: Nhìn từ góc độ phát triển vận tải đường thủy nội địa, Tạp chí Xây Dựng.
[10] Hậu Thạch (2025), Nâng cấp vận tải thủy nội địa: Bước ngoặt chiến lược hướng tới hệ thống logistics xanh và hiện đại. Tạp chí Thương hiệu và Công Luận.
[11] Phạm Thị Quỳnh Mai, Vương Thị Hương Thu, Nguyễn Thị Liên (2025), Nghiên cứu các yếu tố tác động đến phát triển vận tải container bằng đường thủy nội địa tại miền Bắc Việt Nam, Đề tài Nghiên cứu khoa học cấp Trường, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam.
[12] Nguyễn Thị Liên, Phạm Thị An Thư, Đoàn Anh Tuấn, Nguyễn Thị Phương Thảo (2025), Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của ngành vận tải thủy nội địa khu vực phía Bắc Việt Nam, Tạp chí Khoa học Công nghệ Hàng hải, Số 84.
[13] Hoàng Khắc Lịch (Chủ biên) và cộng sự (2023), Giáo trình Nguyên lý thống kê kinh tế với sự hỗ trợ của SPSS, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội.
[14] Thủ tướng Chính phủ (2021), Quyết định số 1829/QĐ-TTg về việc Phê duyệt Quy hoạch kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
[15] Thủ tướng Chính phủ (2022), Quyết định số 21/2022/QĐ-TTg, ngày 09/11/2022 về cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển giao thông vận tải đường thủy nội địa.
[16] Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (2025), Đề án tổng thể phát triển kết cấu hạ tầng và dịch vụ vận tải đường thuỷ nội địa của Việt Nam giai đoạn 2026-2035.
[17] Cục Thống kê và Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistic Việt Nam (2024), Tổng hợp sản lượng vận tải thủy nội địa giai đoạn 2019-2024.

Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả